Ruimtelijke ordening

Kaarten voor Ruimtelijke Ordening waarin grote infrastructurele projecten worden gepresenteerd hebben veel verschillende aspecten. In de meeste gevallen wordt de presentatie begonnen met een weergave van de bestaande situatie waarin eventuele knelpunten (voor bijvoorbeeld verkeer en vervoer) worden gesignaleerd. Vervolgens kunnen meerdere varianten voor de plannen in beeld worden gebracht die ieder weer een eigen impact hebben op de omgeving. Dat kunnen aspecten zijn van de mogelijke nieuwe verbindingen die ontstaan, de impact op de natuur, de gevolgen voor waterhuishouding, geluidsniveau, de effecten op doorstroming van het verkeer en de ontsluiting van nieuwe woon- en werklocaties. In feite zijn het aantal bijomende thema’s voor de weergave van een project oneindig en moet er vaak een selectie en logische opbouw gemaakt worden van het aantal kaartbeelden dat men wil laten zien. Een publiekspresentatie wil kunnen informeren over de verschillende aspecten van een plan, zonder al teveel in technische details te vervallen. Het gaat er om dat het publiek inzicht krijgt in de potentie en impact van een plan, niet om de technische uitvoering. Deze producties zijn dan ook vaak een sterke wisselwerking tussen opdrachtgever en ons als cartografisch vormgever, waarbij meerdere ontwerpfasen een voorwaarde zijn voor succes. Naarmate de beelden concreet worden ontstaat bij de opdrachtgever vaak voortschrijdend inzicht in aard en gewenste richting van de presentatie. Wij houden daar zoveel mogelijk rekening mee.

Er bestaat geen projectie in de toekomst zonder dat je ook elementen uit het heden laat zien. Een situatie moet herkenbaar zijn door ook topografische elementen uit het heden in de kaart op te nemen, ook al is dit bijvoorbeeld onderdrukt in kleur en vorm. De nieuwe ontwikkelingen schetsen zich in een nieuwe laag boven de oude structuur. Vaak liggen de contouren van de nieuwe bebouwing/weg/spoorlijn/natuurterreinen nog niet vast, maar moeten de uitgangspunten van de plannen wel degelijk vorm krijgen.

Iedere nieuwe vorm van infrastructuur verandert patronen en processen in de tijd. Verplaatsingen verleggen zich, nieuwe bedrijvigheid verrijst, oude verdwijnt en de natuur zoekt haar eigen weg tussen wat de mens zoal verandert. Soms is het wenselijk meerdere processen in een kaartbeeld te vangen, soms kan het overzichtelijker worden de ontwikkelingen afzonderlijk per thema in beeld te brengen. Grafische technieken met een opbouw in transparante oplagen kunnen eventueel worden aangevuld met interactieve kaarten en animaties om de kern van processen in beeld te brengen.

Indien deze kaarten een publieksfunctie vervullen dan mag men niet aannemen dat de symboliek die gehanteerd wordt binnen de beroepsgroep van stedebouwkundigen en planologen, ook begrijpelijk zijn voor buitenstaanders. Vaak is de blinde toepassing van het hele arsenaal aan gebruikelijke rastervlakken, lijn- en puntsymbooltjes een kakafonie van beeldtaal. Inzichtelijkheid in de materie bestaat bij de gratie van herkenbaarheid en rust in het kaartbeeld. Associatieve elementen versterken de inzichtelijkheid van de plannen.